Ikony designu: Krzesła małżeństwa Eames

Miesiąc temu zachęcałam Was do miksowania różnych wzorów i kolorów krzeseł przy jednym stole. Pomyślałam sobie jednak, że samo hasło “miksuj!” to trochę mało i przed przystąpieniem do tego zadania warto byłoby też znać chociażby podstawowe, kultowe modele krzeseł, poczytać trochę o ich historii. W końcu im większa wiedza w temacie, tym większa szansa, że nikt z Was nie zainwestuje w tzw. “klasycznego Ludwika”, albo w klasyczną… podróbkę.

Na pierwszy ogień przygotowałam post o krzesłach projektu Charlesa i jego żony (tak, żony, a nie brata – to ponoć częsta pomyłka) Ray Eamesów. Zaryzykowałabym stwierdzenie, że są to obecnie najpopularniejsze krzesła świata, a co za tym idzie – niestety też najczęściej podrabiane. Większość sklepów opisuje swoje produkty jako “inspirowane” oryginałami. Cóż, nie mi oceniać etyczność tego rozwiązania i decydować, gdzie kończy się inspiracja a zaczyna podrabianie, ale tym bardziej, jeżeli zdecydujecie się na “tańszy odpowiednik”, to warto zrobić to z pełną świadomością i znać historię oryginału.

Charles and Ray Eames, Eames Office (c) 2005 www.eamesoffice.com

Życie Charlesa i Ray Eamesów

Charles Eames urodził się w 1907 roku w St. Louis w stanie Missouri. Studiował tam architekturę na Washington University, ale tylko przez dwa lata. Jedne źródła twierdzą, że ze studiów wyrzucili go za popieranie Franka Lloyda Wrighta i zbytni entuzjazm wobec nowoczesnej architektury, inne zaś, że Charles zaczął już wtedy pracę w pracowni architektonicznej i po prostu nie miał wystarczająco dużo czasu na naukę. W tym okresie też poznał i poślubił swoją pierwszą żonę Catherine.

Para w 1938 przeniosła się do Michigan, gdzie Charles kontynuował studia architektoniczne na Cranbrook Academy of Art, a w późniejszym okresie zaczął tam też wykładać i został szefem katedry wzornictwa przemysłowego.

W 1941 Charles rozwiódł się i poślubił poznaną na uczelni, 5 lat młodszą Ray Kaiser. Ray pochodziła z Sacramento w Californi. Zanim przeniosła się do Cranbrook, studiowała malarstwo w Nowym Jorku, gdzie współtworzyła też grupę American Abstract Artists. Wraz z mężem powróciła do swojego rodzimego stanu, do Los Angeles. Tam para mieszkała i tworzyła do końca swojego życia.

Najsłynniejsze krzesła Eamsów

Jak wspominałam na samym początku, dziś znamy ich głównie z projektów krzeseł, które po ponad pół wieku dalej zachwycają lekkością designu i śmiało pasują nawet do całkiem nowoczesnych wnętrz XXI wieku. Poniżej przedstawiam Wam 5 najpopularniejszych modeli.

1. LCW (Lounge Chair Wood), 1946

Plywood Group LCW, fot. Hans Hansen, © Vitra

Można powiedzieć, że od tego krzesła wszystko się zaczęło. Powstało ono w efekcie długich eksperymentów z wyginaniem sklejki prowadzonych przez państwa Eamesów. Nie zadowoliło ich w 100% – początkowy zamysł był taki, że siedzenie i oparcie będą z jednego kawałka materiału, ale nie byli w stanie odpowiednio dogiąć sklejki. Mimo wszystko pokazali je światu w 1946r. w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku. To tam zobaczył je George Nelson, dyrektor ds. designu firmy Heman Miller i zaproponował produkcję na szeroką skalę. Krzesło miało być niedrogim(!) produktem, dostępnym dla klasy średniej.

2. DAW i DSW, 1950
  • Dining Height Armchair Wooden Base (DAW) – z podpórkami na ręce, znany też pod nazwą Eames Plastic Armchair, czyli EPA 

Eames Plastic Armchair DAW, fot. Marc Eggimann, © Vitra, collage własny

  • Dining Height Sidechair Wooden Base (DSW), znany też pod nazwą Eames Plastic Sidechair, czyli EPS

Eames Plastic Side Chair DSW, fot. Marc Eggimann, © Vitra, collage własny

To tego typu krzesła najczęściej znajdujemy na stronach z meblami z opisem inspired by Eames. Z pewnością widzieliście je już setki razy na Instagramie lub Pintereście i z pewnością nie zawsze w wersji oryginalnej.

Krzesło to w końcu spełniło wyobrażenia Eamesów – w skutek przerzucenia się ze sklejki na plastik, udało im się stworzyć oparcie i siedzisko z jednego materiału bez łączeń. Krzesło to powstało na konkurs International Competition for Low-Cost Furniture Design – jak widać cały czas przyświecała im idea sprzedawania mebli ze świetnym designem w rozsądnych cenach.

3. DAR i DSR
  • Dining Height Armchair Rod Base (DAR)

Eames Plastic Armchair DAR, fot. Marc Eggimann, © Vitra, collage własny

  • Dining Height Sidechair Rod Base (DSR)

Eames Plastic Side Chair DSR, fot. Marc Eggimann, © Vitra, collage własny

Te dwa modele różnią się od poprzednich nogami – zamiast drewna mamy tutaj charakterystyczną konstrukcję z metalu, dzięki której krzesło to doczekało się przydomka Eiffel.

4. Lounge Chair and Ottoman, 1956

Inspirowany klasycznymi fotelami klubowymi z XIX wieku, fotel ten słynie ze swojej wygody – ta była też głównym celem dla Eamsów przy jego projektowaniu. Fotel znany jest też pod numerem 670/671 od nr partii pod jakim był produkowany w Herman Miller, gdzie jego produkcja trwa zresztą do dziś. Nowe egzemplarze można kupić w USA za niecałe 5 tysięcy dolarów, w Polsce ceny zaczynają się od około 30 tysięcy złotych. Produkcję na Europę prowadzi firma Vitra.

Lounge Chair & Ottoman, fot. Marc Eggimann, © Vitra

5. Elephant, 1945

Eames Elephant Plywood, fot. Marc Eggimann, © Vitra

Na koniec dużo mniej znany projekt Eamesów – krzesło dziecięce Elephant, oryginalnie wykonane z giętej sklejki, teraz produkowane z plastiku.

Gdzie kupić oryginalne krzesła Eames?

Jak już wspominałam na początku, w Internecie roi się od podróbek i krzeseł “inspirowanych” projektami Eamesów. Jak znaleźć oryginał? Są tylko dwie fabryki mogące je legalnie produkować: Herman Miller w USA i Vitra na Europę. Tutaj możecie znaleźć najbliższego przedstawiciela Vitry w waszym regionie. Na pewno cena podpowie Wam też, czy macie do czynienia z oryginałem – najtańsze egzemplarze, w promocji, i tak niestety kosztują ponad tysiąc złotych.

Film dokumentalny

Ale Eamesowie to nie tylko krzesła – to także inne meble, ale i filmy (np. PR-owy film dla IBM) czy zdjęcia. To również budynki, jak na przykład dom, w którym mieszkali i który jest z pewnością jedną z ciekawszych budowli mieszkalnych XX wieku.

Jeżeli chcielibyście dowiedzieć się więcej ich życiu i twórczości, polecam Wam prawie półtoragodzinny film dokumentalny z 2011, dostępny na YouTube oraz na Netflix. Zobaczycie tam archiwalne wypowiedzi artystów, nagrania z ich pracowni, dowiecie się, co w trakcie II wojny światowej projektowali dla amerykańskiej armii, poznacie ich zmagania z formowaniem sklejki, dowiecie się więcej o współpracy w Eames Office, zajrzycie do ich legendarnego domu, usłyszycie o ich inspiracji cyrkiem, obejrzycie fragmenty filmów ich autorstwa. Ciekawy jest też wątek feministyczny mówiący o tym jak Ray nie zawsze była postrzegana jako równoprawna partnerka Charlesa w kontekście ich wspólnej pracy. Serdecznie polecam!

Nie chcesz ominąć kolejnych postów z cyklu Ikony designu? Polub nas na Facebooku!

One comment

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *